maandag 26 januari 2015

Het hout

Van de cover:
In een door kloosterlingen geleid jongenspensionaat vindt in de jaren vijftig van de vorige eeuw seksueel misbruik, sadisme en vernedering plaats. Broeder Bonaventura is er getuige van en zwijgt zoals iedereen. Maakt dit hem medeplichtig? Het hout geeft een indringend beeld van de misdaden en de hypocrisie in de roomse kerk, die heden nog de verontwaardiging en frustratie oproepen van wie er het slachtoffer van zijn geweest.

***
De cynische pen van Jeroen Brouwers kan mij zeer bekoren. Ik ken dan ook nagenoeg zijn gehele oeuvre: ironisch, scherp, vilein en van een lyrisch proza.
Het hout is zijn laatste roman, benauwend en broeierig maar weergaloos mooi.
Ik las een treffende recensie waarin het verhaal in vogelvlucht verteld wordt:
http://www.literairnederland.nl/2014/11/13/het-hout-jeroen-brouwers/

Om een indruk te krijgen, volgen hieronder enige citaten:
Gemolesteerd door dictator Mansuetus, het schoolhoofd, wordt een van de jongens ...

in een bizarre houding onder de wilg aangetroffen. Op zijn rug  en eigenlijk niet op zijn rug. Op zijn achterhoofd. Het lichaam in een boog tussen achterhoofd en voeten waaraan een schoen ontbrak. Die lag bij hem in het gras. De broek scheef aan de romp, die broek was nat van voor. De riem kennelijk zo driftig uit de lusjes getrokken, dat daar een paar van stuk waren gegaan. In die positie lag de jongen, al kan je het moeilijk liggen noemen, verstard tot een beeld, de aanblik biedend van een bochelbrug over een gracht. Volgens B trilde het beeld en gingen er onregelmatige spasmen door zijn armen en benen. De handen bij het strottenhoofd. Daar was niet alleen de stropdas strak tegenaan getrokken, maar ook de gesp van de riem. De jongen zijn gezicht was blauw en wit als bloemkool. De riem zat een paar keer rond zijn nek en keel. De gesp zo stevig tegen de luchtpijp dat daar geen adem meer doorheen kwam. Veel te weinig adem. Die jongen lag te stikken... pag 55

De methode van Plechelmus is deze. Hij pikt een jongen op en zegt: Jongen toch, wat heb jij daar een gemene vlek op je broek. Kom eens hier, ik weet wel raad met vlekken. Wrijven. Steviger wrijven. Voelen. Zo gaat het niet, zegt Plechelmus dan. Weet je wat, als je die broek nu even uittrekt. O! je onderbroek heeft zo'n zelfde vlek. Waar heb je in gezeten, knul? Doe die meteen ook maar even uit. Medebroeder Plechelmus streelt wat zich ontrolt. Legt zijn hand onder het knikkerzakje. Knedend spreekt hij het verlegen piemeltje toe: Wat een groterd en flinkerd ben jij al. Kan die nog groter worden? Vind jij wel fijn hè, wat ik doe?... pag 66

Mansuetus' mishandeling zou in tal van varianten worden overgenomen en in praktijk gebracht door sommige andere broedercollega's. Een ingescheurde oorlel. Bloedneus. Een beschadigd ooglid. Een zweepslag met het knopenkoord. De handstoffer kwam in bezit van Remigus, Nederlands, moeite met orde houden, die het ding permanent in zijn kleren zou houden. Sloeg de leerling ermee op zijn handen, in zijn nek, tegen zijn kuiten. Ouders die het van hun zoontjes te horen kregen, reageerden: Je zal het er wel naar gemaakt hebben. De broeders weten heus wel wat goed en rechtvaardig is. Er spande zich een membraam van angst over het leven binnen de muren... pag 117/118

Dan volgt er op de ballade van Goethe, Schuberts' Erlkönig, -ware het niet vreselijk intimiderend- een fenomenale act, een passage van zwarte humor...

Na Heidenröslein kwam Erlkönig. Broeder Mansuetus reciteerde deze ballade tussen de banken door lopend, met grote gebaren. Mein Sohn, es ist ein Nebelstreif! Met grote stem, als een toespraak uit Duitse oorlogsjournaals. De toenmalige aanwezigen zaten er bij zo'n toespraak van de Reichsführer even geparalyseerd bij als deze pubers bij Mansuetus' declamatie. Waarschijnlijk stond het vers in nog gotische letters in zijn geheugen. Gar schöhne Spiele, spiel' ich mit dir, galmde hij en bleef stilstaan bij de bank van Mark Freelink. Blond als een zomerbloem. Willst, feiner Knabe, du mit mihr gehn? Het joch kromp ineen toen de hand van de declamator op zijn hoofd kwam te rusten en zijn met Brylcreem gescheiden haar door de war streek met de tederheid van een stormwind. Ich liebe dich, mich reizt deine schöhne Gestalt! Over het hoofd van de jongen heen dwaalden zijn ogen weg en kwamen bij mij terecht. Uitdrukking of hij was vergeten dat ik daar stond en hem gadesloeg. Und bist du nicht willig. schalde hij. Zijn vingerknokkels begonnen traag, dof, hard op Mark Freelinks bank te tikken. So brauch ich. Hij wachtte. Gewallt! Dit stootte hij uit met weer zo'n klap op het schrijfblad, de inkt gutste uit de ingemonteerde inktpot, het blonde ventje begon te snikken... pag 126

Jeroen Brouwers
Het hout
Uitgever: Atlas Contact

woensdag 21 januari 2015

Peter Pontiac

underground- en striptekenaar 
Peter Pontiac
is niet meer hier...

aangetrokken door de duistere kanten
 van het artistieke bestaan in Amsterdam
leidt hij in zijn jeugd 
een leven van seks, drugs en rock 'n' roll
'ik ben een slachtoffer van Lou Reed'
verklaart hij zelf afgelopen december in Het Parool
'dat eerste album van The Velvet Underground
het nummer Waiting for my man... 
je had toen ook al die hippiemuziek 
waar verder niets mis mee was 
maar ik viel voor de vuile grotestadsmuziek van The Velvets 
een junkie was something to be
maar de bottom line was dat ik mijn dagen sleet in vieze holen 
waar ik met andere menselijke ratten zat te spuiten'

* * *
eerder gepubliceerd op mijn blog
februari 2013


vrijdag 16 januari 2015

Einde van de Wereld

Gedichten Wie wint de enige echte virtuele ULTIEME LIEFDE trofee – zoals deze bedoeld is door es van essen deze week op pomgedichten? ‘mag ik naast jou liggen in het graf – jouw geraamte, ruggengraat en ribben koesteren…’

- lees verder op: - http://www.pomgedichten.nl/modules/news/article.php?storyid=6247

Ha we hebben weer een wedstrijdje. De ultieme liefde – aangeraakt door es van essen in de regels: ‘mag ik naast jou liggen in het graf – jouw geraamte, ruggengraat en ribben koesteren … je skelet omhelzen…’ – zo ongeveer tot de dood ons – nee zelfs de dood zal ons niet scheiden – zo ultiem graag de liefde deze week. dat u het weet. tot op het bot. Door alles heen dus. Laat u inspireren door es van essen op 4’30 seconden zet ze haar ultieme liefdesgedicht in. 


video: Catelijne Beijst







http://essenloog.blogspot.nl/2014/05/ultieme-liefde.html

woensdag 14 januari 2015

zondag 11 januari 2015

Jos Zuijderwijk


in memoriam

welsprekend
dichter

woordenrijk
Jos Zuijderwijk

niet meer hier

***

uit zijn bundel Knarsgenot

matig u

stapel ergernis
tot het de strot uitkomt
aanbid uw kwelgeesten
noem uw nederigheid
geloof in het ware der woorden
eerbiedig ze als uzelf
nijg gelaten moede hoofden

neem très au serieux d'authoriteit
in majeure minzaamheid
erkent uw minderheid
tegen getal grof gebral

regels zijn voor bestwil
algemeen strekt het belang
neem in droom de vlucht
zoek het contrapunt
in zelfspot lust en zingenot
ge schikt u in het levenslot

donderdag 8 januari 2015

ik ben...


dat de sprake
nooit sprakeloos
moge worden



zondag 28 december 2014

enige tijdgeest-ige gedachten


en zo geschiedde...

een turbulent veelbewogen jaar
van macht geweld ontwrichting
een duister tijdsbeeld
van decadentie en verval

moge komend jaar
een flits van inzicht
het mensdom treffen en 
met wijsheid verlichten

waarachtig 

wezenlijk...

*     *
      *   *       

zondag 7 december 2014

Beurs van Bijzondere Uitgevers

in Paradiso 
presenteerden en verkochten vandaag 
ruim honderd uitgevers uit het Nederlandse taalgebied 
hun nieuwe en oude titels
op het gebied van literatuur 
literaire non-fictie 
en beeldende kunsten

een wezenlijk eldorado voor iedere bibliofiel
het was mij een waar genoegen